ดังนั้นเรามาเริ่มทำความรู้จักกับไฟซีนอนกันเถอะ โดยระบบไฟส่องสว่างชนิดนี้ ถูกนำมาใช้ในรถอย่างจริงจังเมื่อกว่า 10 ปีที่แล้ว เริ่มต้นจากรถหรูราคาแพง จากนั้นก็เริ่มขยับนำมาใช้ในรถราคาถูกลง แม้กระทั่งรถกระบะบางยี่ห้อก็มีใช้ แต่ก็ยังไม่แพร่หลายโดยจะมีใช้ในรถบางรุ่นเท่านั้น สมัยก่อนถ้าใครต้องการจะติดตั้งไฟซีนอนเพิ่ม ก็ตกชุดละเป็นหมื่นบาท ส่วนมากจึงรู้จักไฟซีนอน เพียงผิวเผิน รู้แต่ว่ามีใช้ในรถบงางรุ่นและสว่างดี ส่วนการทำงานจริงเป็นอย่างไร หรือติดตั้งเพิ่มได้ไหม รู้สึกว่าเป็นเรื่องไกลตัว
ความแตกต่างจากหลอดฮาโลเจน ที่เรา ๆ คุ้นเคยกันเป็นอย่างดี ลักษณะหลอดจะมีไส้ภายใน บรรจุก๊าซฮาโลเจน โดยจะมีความแตกต่างแค่รายละเอียด ด้านขนาด รูปทรงของฐาน ความสว่าง หรือจำนวนของไส้ โดยมีรหัสเรียก เช่น H1 H2 H3 H4 มีราคาตั้งแต่หลอดละ50 บาท ไปจนถึงหลอดไฟแต่ง หลอดละเป็นพันบาท
เปรียบเทียบการทำงานแบบง่ายๆ ของหลอดฮาโลเจน ก็คือ หลอดไฟแบบมีไส้ จ่ายกระแสไฟฟ้าเข้าไป ทำให้ไส้ร้อนเปล่งแสงผ่านก๊าซที่ชื่อ ฮาโลเจนที่บรรจุอยู่ในหลอดรอบตัวไส้ ถ้าหลอดแตกจนก๊าซรั่วหรือไส้ขาดก็เสีย รับไฟ 12 โวลต์ตรงๆ จากระบบปกติของรถ การเปิดให้สว่างก็แค่จ่ายกระแสไฟเข้าไปแสงจะสว่างขึ้นอย่างฉับไว
ส่วนหลอดไฟซีนอน ภายในบรรจุก๊าซชื่อซีนอน ไม่มีไส้โดยตรงแบบฮาโลเจน ทำงานคล้ายกับหลอดไฟฟลูออเรสเซนต์ ที่ใช้ในบ้านเรือนทั่วไป ต้องมีตัวแปลงกระแสไฟ เรียกว่า บัลลาร์ด ก่อนต่อเข้าตัวหลอด แสงที่ได้มาจะออกมานวล ๆ สำหรับการเปิดให้หลอดซีนอน สว่าง ตัวบัลลาร์ดจะสร้างกระแสไฟฟ้าระดับ 20,000 กว่าโวลต์ ส่งเข้าไปยังตัวหลอดเพื่อจุดในครั้งแรกและในอีกประมาณ 1-2 วินาที ก็จะลดกระแสไฟฟ้าลงเหลือ 12 โวล์ต
สรุปง่ายๆ ว่า ระบบไฟซีนอน มีกระแสไฟเป็นหมื่นโวลต์ถูกสร้างขึ้นด้วยกล่องบัลลาร์ดในช่วงสั้นๆ เพื่อจุดหลอดให้สว่างเท่านั้น ต่อจากนั้นก็จะลดไฟลงมาเหลือไม่กี่สิบโวล์ต แต่คงความสว่างไว้ ตัวหลอดซีนอนจะต้องใช้เวลาประมาณ 1-2 วินาที กว่าจะสว่างเต็มที่ หลังจากจุดครั้งแรกจึงทำให้ถูกใช้เป็นแต่หลอดไฟต่ำไม่ใช้กับไฟสูงเพราะสว่างไม่ทัน แต่สำหรับหลอดชนิดที่มีทั้งไฟต่ำและสูงในดวงเดียวกัน โดยจะใช้แม่เหล็กไฟฟ้าเลื่อนตำแหน่งให้เกิดความสูง-ต่ำ
ไฟซีนอนจำเลยสังคม พิพากษาว่าแยงตา หลายคนเชื่อว่า เมื่อไรเป็นไฟซีนอนแท้ แสงต้องแรงสว่างจ้า และแยงตา รบกวนผู้อื่นเสมอ แต่ความจริงแล้วขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งการปรับตั้งโคมไฟ การเลือกค่าอุณภูมิสี ในตอนต่อไปเราจะมาว่ากันถึงการเลือกค่าอุณหภูมิสีหรือค่า K (Kelvin) และค่าความสว่าง (Lumen) ของหลอดซีนอนที่เหมาะสมและใช้งานได้จริง จะได้ไม่ถูกตราหน้าว่าเป็น ตัวร้ายบนท้องถนน.
….............................
คอลัมน์ : รู้ก่อนเหยียบ
โดย “ช่างเอก”
….............................
